sluiten

Inloggen

Log hieronder in met uw gebruikersnaam en wachtwoord.

Deze ontvangt u van ons bij het afsluiten van een (proef)abonnement.

Nog geen inlog? meld u gratis aan


Vragen?
Kunt u niet inloggen of heeft u vragen over een (proef)abonnement?.
Neem dan contact op met BIM Media Klantenservice:

sluiten

Welkom bij de Kennisbank NEN 1010

Om de uitgebreide informatie op de kennisbank te kunnen lezen heeft u een inlogcode nodig. Deze ontvangt u bij het afsluiten van een abonnement.

Waarom Kennisbank NEN 1010 kennisbank

  • Kennis van experts altijd beschikbaar
  • Antwoorden, oplossingen en tools
  • Toevoegen van eigen notities mogelijk
  • Praktijkcases, veelvuldig aangevuld
  • Handige formules en interactieve berekeningen
Neem nu een abonnement >


Abonnement € 350,- per jaar, ieder moment opzegbaar. Meer over een abonnement op NEN 1010

“ De norm is soms lastig te begrijpen. De kennisbank bevat de  complete norm NEN 1010 met links naar de praktische uitleg, waardoor achtergronden van de norm duidelijk worden. ”
 

Jaap Jansen,
Installatie Service Bureau

Inloggen voor abonnees


Vragen?
Kunt u niet inloggen of heeft u vragen over een abonnement?
Neem dan contact op met Vakmedianet Klantenservice: 088 58 40 888

Of stuur een e-mail naar: klantenservice@vakmedianet.nl

Vocht

Vocht en elektriciteit gaan niet goed samen. Stroom zoekt altijd de weg van de minste weerstand naar de aarde. Komt een mens in aanraking met vocht dan wordt de menselijke weerstand naar de aarde verkleind, waardoor het gevaar op elektrocutie toeneemt.

 

Bovendien kan vocht ook de oorzaak zijn van het aantasten van materialen, waardoor bepaalde beschermingsmaatregelen worden opgeheven. Om deze redenen heeft de NEN 1010:2015 speciale bepalingen opgenomen die de veiligheid van elektrische installaties bij de aanwezigheid van vocht moeten waarborgen.

 

In de NEN 1010 wordt gesproken over vochtige ruimten en ruimten met vocht.

 

Een vochtige ruimte is een ruimte waarin rekening moet worden gehouden met het, bij herhaling en gedurende langere tijd, optreden van vochtige oppervlakken. In werkplaatsen van verschillende soorten fabrieken, zoals metaalbewerkingsbedrijven, wasserijen, looierijen, papierfabrieken, zuivelfabrieken en spuiterijen kunnen vochtige ruimten voorkomen. Hier kunnen problemen ontstaan met het in goede toestand houden van de isolatie. Ook kan het vocht de weerstand tussen het menselijk lichaam en de aarde verkleinen. In rubriek 754 van de NEN 1010 staan extra beschermingsmaatregelen die van toepassing zijn voor vochtige ruimten.

Ruimten met vocht worden in de NEN 1010 niet nader gedefinieerd. Hiertoe worden ook badlokalen, zwembaden en sauna’s gerekend. Deze ruimten worden respectievelijk in de rubrieken 701, 702 en 703 van de NEN 1010 behandeld.

 

Voordat we de verschillende rubrieken nader uitwerken, zullen we eerst stilstaan bij de indeling van de uitwendige invloeden die kunnen optreden en de mate van bescherming van het elektrisch materieel tegen het binnendringen van vocht.

Beschermingsgraden (IP-classificatie)

De mate waarin elektrisch materieel wordt beschermd tegen het binnendringen van vocht en vaste voorwerpen wordt aangegeven door de IP-classificatie. IP staat voor International Protection.

 

De IP-classificatie wordt aangegeven door de hoofdletters IP, gevolgd door twee cijfers. Het eerste cijfer geeft de beschermingsgraad tegen aanraking en vaste voorwerpen, het tweede cijfer de beschermingsgraad tegen vocht.

In de onderstaande tabellen staan respectievelijk de verklaringen van het eerste en het tweede cijfer van de IP-classificatie vermeld.
 

Eerste cijfer

Bescherming tegen

IP-aanduiding

Bescherming tegen aanraking met

 0

geen

IP 0X  

 1

vaste voorwerpen groter dan 50 mm

IP 1X hand

 2

vaste voorwerpen groter dan 12 mm

IP 2X vinger (aanraking)

 3

vaste voorwerpen groter dan 2,5 mm

IP 3X schroevendraaier

 4

vaste voorwerpen groter dan 1 mm

IP 4X stof*

 5

stof

IP 5X stofvrij

 6

stof

IP 6X stofdicht

*het binnendringen van stof wordt niet geheel verhinderd, maar wel zodanig dat dit geen risico vormt voor de veiligheid of de goede werking van het materiaal.

 

Eerste cijfer van de IP-classificatie.

 

 

Tweede cijfer

Bescherming tegen

IP-aanduiding

Bescherming tegen aanraking met

 0

geen

IP X0 gewoon

 1

druppelemd water

IIP X1 druipwaterdicht

 2

druppelend water bij een schuine stand tot 15o

IP X2  

 3

sproeiend water

IP X3 regenwaterdicht

 4

opspattend water

IP X4 spatwaterdicht

 5

waterstralen

IP X5 spuitwaterdicht

 6

stortzeeën

IP X6  

 7

onderdompeling

IP X7 waterdicht

 8

verblijf onder water

IP X8 drukwaterdicht

Tweede cijfer van de IP-classificatie.

 

Worden alleen eisen gesteld aan het binnendringen van voorwerpen of de bescherming tegen vocht dan wordt het cijfer, dat correspondeert met de beschermingsklasse waarvoor geen eisen worden gesteld vervangen door de hoofdletter X.

 

Enkele voorbeelden:

  • IP 4X bescherming tegen vaste voorwerpen groter dan 1 mm;
  • IP X5 bescherming tegen waterstralen (spuitwaterdicht);
  • IP 57 stof- en waterdicht.

 

Er is sprake van het toevoegen van een derde cijfer aan de IP-classificatie. Met dit cijfer moet de bescherming tegen mechanische belastingen worden aangeduid.

 

De IP-classificatie is vastgelegd in de IEC 60529 ‘Beschermingsgraden van omhulsels en elektrisch materieel’.

 

Beschermingsklassen

Met betrekking tot de bescherming tegen aanraking wordt elektrisch en elektronisch materieel ingedeeld in beschermingsklassen. De volgende tabel  geeft de verschillende beschermingsklassen en de specifieke kenmerken per klasse weer.

Klasse

Speciefieke kenmerken

 0

Voorzien van fundamentele isolatie; geen beschermingsleiding

 0I

Voorzien van fundamentele isolatie; geen beschermingsleiding, wel voorzieningen aanwezig voor het aanbrengen van een beschermingsleiding

 I

Voorzien van fundamentele isolatie; met beschermingsleiding

 II

Voorzien van dubbele of versterkte isolatie zonder beschermingsleiding

 III

Voorzien van voeding met veilige extra lage spanning (SELV-keten)

Beschermingsklassen elektrisch en elektronisch materieel.

Uitwendige invloeden

Om te kunnen bepalen welke beschermingsmaatregelen voor het elektrisch materieel noodzakelijk zijn, moet bekend zijn aan welke uitwendige factoren het elektrisch materieel wordt blootgesteld. In NEN 1010 zijn in tabel 51.B.1 — Indeling van uitwendige invloeden de verschillende uitwendige invloeden gecodeerd. De code bestaat uit twee letters en een cijfer. De eerste letter geeft de categorie van de invloed aan. De volgende categorieën komen voor:

A.      de omgevingsfactoren;

B.      de gebruiksfactoren;

C.      de bouwkundige factoren.

 

De tweede letter geeft de aard van de invloeden weer. De verschillende invloeden zijn in de tabel hieronder weergegeven. Het cijfer achter de letters geeft de mate van de invloed aan.

 

Toegepaste letters voor codering verschillende uitwendige invloeden.

 

Voor ruimten met vocht zijn de volgende omgevingsfactoren van toepassing:

  • AD aanwezigheid van water;
  • BB de elektrische impedantie van het menselijk lichaam;
  • BC personen in contact met het aardpotentieel.

 

De aanwezigheid van water wordt in onderstaande tabel  verder uitgediept. In de tabel is ook aangegeven welke aanvullende maatregelen of aangepast materieel noodzakelijk is door de gewenste IP-klasse aan te geven.

 

Uitwendige invloed; aanwezigheid van water.

 

De elektrische impedantie van het menselijk lichaam (code BB) is in NEN 1010 nog in bewerking.

 

In onderstaande tabel staat de codeaanduiding van de menselijke impedantie die vaak wordt toegepast. Tevens staan in de tabel de absolute grensspanningen in de verschillende toestanden weergegeven.

 

Uitwendige invloed: impedantie menselijk lichaam en absolute grensspanningen in volt (tabel is nog niet opgenomen in de NEN 1010).

 

Code BC, personen in contact met aardpotentiaal, is in onderstaande tabel  nader uitgewerkt. Voor elke code is aangegeven welke klassen elektrisch materieel mogen worden toegepast.

 

Uitwendige invloed: personen in contact met het aardpotentiaal.

 

 

Wordt in de NEN 1010 gesproken over normale omstandigheden dan gelden de volgende uitwendige invloeden:

  • omgevingstemperatuur: AA4 (-5 °C tot 40°C);
  • relatieve vochtigheid: AB4 (5% tot 95%);
  • personen in contact aardpotentiaal: BC3 (vaak).

 

Voor alle andere factoren van de uitwendige invloeden geldt de code gevolgd door het cijfer 1.

Gerelateerd aan Vocht

Meer over