sluiten

Inloggen

Log hieronder in met uw gebruikersnaam en wachtwoord.

Deze ontvangt u van ons bij het afsluiten van een (proef)abonnement.

Nog geen inlog? meld u gratis aan


Vragen?
Kunt u niet inloggen of heeft u vragen over een (proef)abonnement?.
Neem dan contact op met BIM Media Klantenservice:

sluiten

Welkom bij de Kennisbank NEN 1010

Om de uitgebreide informatie op de kennisbank te kunnen lezen heeft u een inlogcode nodig. Deze ontvangt u bij het afsluiten van een abonnement.

Waarom Kennisbank NEN 1010 kennisbank

  • Kennis van experts altijd beschikbaar
  • Antwoorden, oplossingen en tools
  • Toevoegen van eigen notities mogelijk
  • Praktijkcases, veelvuldig aangevuld
  • Handige formules en interactieve berekeningen
Neem nu een abonnement >


Abonnement € 350,- per jaar, ieder moment opzegbaar. Meer over een abonnement op NEN 1010

“ De norm is soms lastig te begrijpen. De kennisbank bevat de  complete norm NEN 1010 met links naar de praktische uitleg, waardoor achtergronden van de norm duidelijk worden. ”
 

Jaap Jansen,
Installatie Service Bureau

Inloggen voor abonnees


Vragen?
Kunt u niet inloggen of heeft u vragen over een abonnement?
Neem dan contact op met Vakmedianet Klantenservice: 088 58 40 888

Of stuur een e-mail naar: klantenservice@vakmedianet.nl

Elektrische installaties in bad- en doucheruimten

De badruimte is elektrisch gezien een van de gevaarlijkste ruimten in een woning. De mens heeft in deze ruimte meestal een doornatte huid of bevindt zich in het water, waardoor de weerstand van de huid zeer laag is. Een kleine aanraakspanning is dan al voldoende om een gevaarlijke en zelfs dodelijke stroom door het menselijk lichaam te laten lopen.

Daarom worden er in de badruimte hoge eisen gesteld aan de toepassing van beschermingsleidingen, aardlekschakelaars en vereffeningsleidingen.

Wandcontactdozen in een bad- of doucheruimte

Indien gewenst mogen contactdozen in de badkamer worden aangelegd. In de zones 0, 1 en 2 mogen geen wandcontactdozen worden aangebracht. Uitzondering hierop mogen in zone 1 en 2 contactdozen zijn aangebracht die zijn opgenomen in een SELV- of  PELV-keten. Hierbij geldt een maximale wisselspanning van 25 Volt of 60 Volt gelijkspanning. Zie bepaling 701.512.4

 

Voor de afmetingen van de zones 0, 1 en 2 zie de bepalingen 701.30.2, 701.30.3 en 701.30.4 van NEN 1010:2015

 

Zie ook de case Bijzondere Ruimten: Ruimten met bad en douche.

Plaatsen van een badkamerkachel

In oudere woningen waarin geen cv-radiator in de douche of badkamer aanwezig is, wordt nog wel gebruik gemaakt van een 230 Volt badkamerkachel. Dit zijn meestal min of meer openen warmtestralers. Deze mogen worden geplaatst buiten zone 2. 

Toegestane leidingsystemen in de douche- of badkamer

De leidingsystemen die in een douche of badruimte mogen worden gebruikt zijn;

  • draad in buis opgenomen in de wand, vloer of plafond,
  • draad in buis in zicht of
  • kabel opgenomen in de wand of in zicht.

 

toegestane leidingsystemen in de badkamer of doucheruimte

Een badkamer.

 

Het is echter de vraag of een opbouw installatie in de badkamer wel wenselijk is. Door de vochtige en meestal warme atmosfeer in de badkamer is het ontstaan van schimmels op deze leiding niet uitgesloten. Dit is een onhygiënische en dus ongezonde situatie. Een opbouw installatie wordt om die reden dan ook afgeraden.

Eisen voor het verloop van leidingen in bad- en/of doucheruimten

Leidingsystemen in de wand moeten horizontaal of verticaal zijn aangebracht of parallel aan de dichtstbijzijnde wand van de badkamer. Voor de badkamer is het gewenst dat de leidingen die horizontaal lopen zo dicht mogelijk tegen het plafond moeten zijn aangebracht. Zie ook bepaling 522.8.8 van NEN 1010.

 

In de zones 1 en 2 mogen alleen leidingen zijn aangebracht die bestemd zijn voor de voeding van elektrisch materieel dat in die zones is toegelaten. Volgens de bepaling 701.512.3 lid b geldt dit voor leidingen in zicht en voor leidingen gelegd in wanden op een diepte van ten hoogste 5 cm gerekend vanuit de badruimte. Dit betekent dat de zones gerekend worden tot en met 5 cm in de wand. Bij de wanden tussen de badruimte en aangrenzende ruimten wordt dus vanuit de badkamer gezien 5 cm van de wand tot de zones gerekend.

 

Dat heeft als consequentie dat inbouwmateriaal in de wand van de aangrenzende ruimte alleen toegelaten is als de wand dik genoeg is. Omdat de inbouwdiepte van dozen varieert tussen 35 en 55 mm is dit dus alleen mogelijk als de wand minimaal 85 tot 105 mm dik is. Met de aanleg van de installatie in de aangrenzende ruimten moet hiermee rekening worden gehouden, vooral bij dunne wanden van bijvoorbeeld 70 mm.

 

Eisen voor de beschermende vereffening (potentiaalvereffening) in bad- en doucheruimten

In bepaling 701.415.2 wordt de vereiste aanvullende beschermende vereffening aangegeven. Deze potentiaalvereffening moet alle vreemde geleidende delen verbinden met de beschermingsleidingen van alle toestellen in deze zones.

 

Alle vereffeningsleidingen en beschermingsleidingen worden verbonden met een binnen de badkamer aangebracht centraal aardpunt. Dit aardpunt moet een voldoend aantal aansluitklemmen hebben voor het opnemen van draden met een doorsnede tot en met 4 mm2.

 

Per aansluitklem mag maar één draad worden aangesloten. Dit centraal aardpunt wordt meestal achter de spiegel of onder de wastafel aangebracht in een inbouwdoos. Vreemde geleidende delen zijn die delen die oorzaak kunnen zijn van spanningsversleping. Voorbeelden van vreemde geleidende delen zijn:

  • metalen cv-leidingen en verwarmingsradiatoren;
  • metalen gas- en waterleidingen;
  • metalen wanden;
  • metalen frames van voorzet- en badkamerwanden;
  • metalen douchebakken en badkuipen ook al hebben ze kunststof sifons en afvoerleidingen.

 

Kunststof leidingen waarin een barrièrelaag van metaal is opgenomen, worden beschouwd als metalen leidingen, tenzij door de wijze van montage gewaarborgd wordt dat er geen geleidende verbinding ontstaat met metalen radiatoren en kranen. Geleidende delen die geen oorzaak kunnen zij van spanningsversleping zijn geen vreemde geleidende delen in de zin van NEN 1010. Ze hoeven dan ook geen deel uit te maken van de potentiaalvereffening. Voorbeelden hiervan zijn:

  • deurknoppen en scharnieren;
  • ophanghaken;
  • metalen raam- en deurkozijnen die geen contact maken met de betonbewapening;
  • verwarmingsradiatoren die zijn aangesloten met kunststof cv-leidingen en die geïsoleerd zijn ten opzichte van de bewapening.

 

Ook de betonbewapening in de vloer van de badkamer moet in de potentiaalvereffening worden betrokken. Dit is vereist volgens bepaling 415.2 van NEN 1010. Dit geldt alleen wanneer de betonbewapening doorloopt in de vloer naar andere ruimten. Hierbij moet de bewapening intern zijn doorverbonden en er moeten aansluitklemmen zijn aangebracht. In veel gevallen is dit niet of niet meer uitvoerbaar. Voor deze situatie moet boven de bewapening een metalen mat zijn aangebracht die met de potentiaalvereffening is verbonden. De doorsnede van de beschermingsleiding is in de woning gelijk aan de aderdoorsnede van de fase en dus 2,5 mm2.

 

De doorsnede van de vereffeningsleiding is derhalve ook minimaal 2,5 mm2. Men heeft hierbij de keuze uit 2,5 mm2 als de leiding beschermd is tegen mechanische beschadiging, bijvoorbeeld omdat de leiding is aangebracht in een buis, en ten minste 4 mm2 als de leiding niet tegen mechanische beschadiging is beschermd.

Toepassen van een elektrische vloerverwarming in een bad- of doucheruimte

Tegenwoordig wordt in badruimten vaak gebruik gemaakt van elektrische vloerverwarming als ruimteverwarming. Op de toepassing hiervan is bepaling 701.753 van toepassing. Vloerverwarming mag in alle zones worden toegepast. Boven de verwarmingselementen moet een deugdelijk gevlochten of gelaste metalen mat worden aangebracht die is geaard. Deze mat is niet vereist als de verwarmingskabels voorzien zijn van een geaard scherm. Het metalen scherm of de aangebrachte metalen mat moet zijn verbonden met het centraal aardpunt  in de badruimte. Bij toepassing van een metalen mat moet uitgegaan worden van een draadmiddellijn van ten minste 2 mm en een maaswijdte van ten hoogste 15 cm. Een mat van kippengaas of iets dergelijks voldoet niet voor deze toepassing.

 

 

Gerelateerd aan Elektrische installaties in bad- en doucheruimten