sluiten

Inloggen

Log hieronder in met uw gebruikersnaam en wachtwoord.

Deze ontvangt u van ons bij het afsluiten van een (proef)abonnement.

Nog geen inlog? meld u gratis aan


Vragen?
Kunt u niet inloggen of heeft u vragen over een (proef)abonnement?.
Neem dan contact op met BIM Media Klantenservice:

sluiten

Welkom bij de Kennisbank NEN 1010

Om de uitgebreide informatie op de kennisbank te kunnen lezen heeft u een inlogcode nodig. Deze ontvangt u bij het afsluiten van een abonnement.

Waarom Kennisbank NEN 1010 kennisbank

  • Kennis van experts altijd beschikbaar
  • Antwoorden, oplossingen en tools
  • Toevoegen van eigen notities mogelijk
  • Praktijkcases, veelvuldig aangevuld
  • Handige formules en interactieve berekeningen
Neem nu een abonnement >


Abonnement € 350,- per jaar, ieder moment opzegbaar. Meer over een abonnement op NEN 1010

“ De norm is soms lastig te begrijpen. De kennisbank bevat de  complete norm NEN 1010 met links naar de praktische uitleg, waardoor achtergronden van de norm duidelijk worden. ”
 

Jaap Jansen,
Installatie Service Bureau

Inloggen voor abonnees


Vragen?
Kunt u niet inloggen of heeft u vragen over een abonnement?
Neem dan contact op met Vakmedianet Klantenservice: 088 58 40 888

Of stuur een e-mail naar: klantenservice@vakmedianet.nl

Aardlekbeveiliging

De NEN 1010 kent de begrippen aardlekbeveiliging en aardlekschakelaar. De functie van beide componenten is hetzelfde, de constructie is verschillend. Hoe het om te beginnen zit met de functie, is hieronder te lezen.

 

 

Werking en karakteristieken aardlekbeveiliging

Type AC

Type A

Type Stootstroomvast

Type S: Selectieve aardlekschakelaar

Lekstromen bij aardlekschakelaars

De toepassing van aardlekschakelaars is een belangrijke beschermingsmaatregel. Zo helpt de 30 mA-aardlekschakelaar zeker de veiligheid van personen te vergroten door zijn bescherming tegen elektrische schok. Bij de toepassing van een driefasenaardlekschakelaar kan de aansluiting van eenfasetoestellen juist zorgen voor een lager veiligheidsniveau.

 

Lekstromen door filters

In een installatie kan door de toepassing van allerlei apparatuur al een lekstroom in de installatie ontstaan. Zeker bij ontstoringsfilters is er vaker al een natuurlijke lekstroom door de toepassing van condensatoren tussen de fasegeleiders en de beschermingsleiding. Deze lekstroom moet voldoende laag zijn om onnodige uitschakeling van een aardlekschakelaar te voorkomen. Zoals aangegeven in afbeelding 1 zal een aardlekschakelaar kunnen uitschakelen tussen 0,5 en 1 maal de nominale aanspreekstroom. Bij een lekstroom boven de nominale aanspreekstroom moet men kunnen uitgaan van een zekere uitschakeling.

 

Afbeelding 1: Uitschakelmogelijkheden van een aardlekschakelaar

Afbeelding 1: Uitschakelmogelijkheden van een aardlekschakelaar.

 

De aardlekschakelaar zal alleen reageren als de som van de stromen van de fasen en nulgeleider niet meer 0 is. Deze verschilstroom is de stroom die door de aarde of beschermingsleiding (of door het menselijk lichaam) zal lopen. Deze hoeft zeker niet gelijk te zijn aan de som van de lekstromen. In afbeelding 2 is een installatie weergegeven, aangesloten achter een driefasenaardlekschakelaar. In elke fase zijn er lekstromen door condensatoren. Deze lekstromen zijn 90° verschoven ten opzichte van de fasespanningen. 

 

Afbeelding 2: Lekstromen bij de toepassing van ontstoringscondensatoren

Afbeelding 2: Lekstromen bij de toepassing van ontstoringscondensatoren.

 

De totale lekstroom naar aarde zal als de lekstromen even groot zijn vrijwel nihil zijn. Deze lekstromen worden door de aardlekschakelaar dus niet gezien. Uiteraard kunnen de lekstromen van diverse verschillende bronnen komen (bijvoorbeeld door aanraking van een onder spanning staand deel door een mens). Er zal dan wel een verschilstroom door de aardlekschakelaar worden gezien. De verschilstroom die de aardlekschakelaar ziet, is de vectoriële som van alle lekstromen en dus niet de stroom door bijvoorbeeld het menselijke lichaam.

 

Menselijk lichaam

Het menselijk lichaam kan elektrisch worden gezien als een combinatie van weerstanden en condensatoren zoals geschetst in afbeelding 3. 

 

Afbeelding 3: Schema van het menselijk lichaam

Afbeelding 3: Schema van het menselijk lichaam.

 

De impedantie van het menselijk lichaam kan grotendeels worden gezien als een ohmse weerstand. De lekstroom die zal optreden bij het aanraken van een onder spanning staand toestel door de mens, zal leiden tot een lekstroom die grotendeels in fase is met de spanning.

 

Som van lekstromen

Als er sprake is van een toestel, aangesloten op fase B, met een capacitieve lekstroom en een mens die in aanraking komt met fase A, dan ontstaat de situatie zoals geschetst in afbeelding 4.

 

Afbeelding 4: Stromen bij lekstromen en stromen door het menselijk lichaam

 

Afbeelding 4: Stromen bij lekstromen en stromen door het menselijk lichaam.

 

De som van de stromen door het menselijk lichaam loopt en de lekstroom van fase B is een kleinere lekstroom dan de afzonderlijke lekstromen. Dit kan dus leiden tot een situatie dat de aardlekschakelaar pas uitschakelt als de stroom door het menselijk lichaam de 30 mA ruim heeft overschreden. Deze ongunstige situatie treedt overigens alleen op bij de capacitieve lekstroom in fase B. Treedt de capacitieve lekstroom op in fase A en C, dan zal de totale lekstroom altijd groter zijn dan de stroom door het menselijk lichaam.

 

Conclusie

Bij een driefasenaardlekschakelaar kan er een situatie optreden waarbij de stroom waarop de aardlekschakelaar uitschakelt niet representatief is voor de stroom door het menselijk lichaam. De kans dat deze situatie optreedt, is wellicht niet heel erg groot, maar toch geeft dit stof tot nadenken. In ieder geval weer een reden om lekstromen zoveel mogelijk te beperken.

Gerelateerd aan Aardlekbeveiliging